منظور معنى وسيعترى باشد و استعدادها و غرايز گوناگون را نيز شامل شود . سپس مىافزايد : « و تركيبى از اشياى همسان » ( و الاشباه المؤتلفة ) مانند رگها و اعصاب و استخوانها كه شباهت زيادى به يكديگر دارند و در عين حال وظايف گوناگونى را انجام مىدهند . « همچنين او را تركيبى از نيروهاى متضاد و اخلاط مختلف ، از حرارت و برودت و رطوبت و خشكى قرار داد » ( و الاضداد المتعادية و الاخلاط المتباينة من الحرّ و البرد و البلّة و الجمود ) . « 1 » جملهء بالا اشاره‌اى به طبيعتهاى چهارگانه‌اى است كه در طب سنّتى ، معروف مىباشد و پزشكان كنونى گر چه اين تقسيم‌بندى را در لفظ قبول ندارند ولى با تعبيرات ديگرى آن را در كلمات خود مىآورند مثلا به جاى حرارت و برودت ، بالا رفتن فشار خون و پايين آمدن آن را به كار مىبرند و به جاى بلّة و جمود ، زيادى و كمبود آب بدن را ذكر مىكنند . به هر حال تعبيرات بالا ، كه در كلام امام ( ع ) آمده است ، همه بيانگر اين ويژگى مهم است كه خداوند جسم انسان ( بلكه جسم و جان او ) را تركيبى از موادّ مختلف و كيفيّات گوناگون و استعدادها و غرايز متفاوت قرار داده است و اين تفاوتها سرچشمهء تفاوتهاى بسيارى در طرز فكر و روش انسانهاست و در مجموع سبب مىشود كه مناصب مختلف اجتماعى و نيازهاى گوناگون جوامع بشرى بدون پاسخگو نباشد و هر چيز در جاى خود قرار گيرد و مجموعه كاملى فراهم شود و اين خود داستان مفصلى دارد كه اين جا ، جاى شرح آن نيست .

--> ( 1 ) جملهء « من الحرّ و البرد » . . . ممكن است ، بيانى براى اخلاط متباينه باشد ، يا براى اضداد و اخلاط هر دو .